DIPOTŠIŠO LE DIKARABO KA TSEBIŠO YA DIBEŠWA TŠEO DI HLWEKILEGO.
Histori
Petrolo e hloka tekanyetšo ye e itšego ya oktheine go thibela gore entšene e se ke ya "dira modumo". Modumo wa entšene o bakwa ke mathata a go se laolege a karolo ya bofelo ya motswako wa moya wa sebešwa ka gare ga phapoši ya go tuka mme bo ka gwahlafatša entšene. Tekanyo ya oktheine ya sebešwa ke kelo ya ka moo e kgonago go emelana le modumo ka gona– ge e le godimo kgonagalo ya gore sebešwa se ka baka modumo e ba fase. Go oketša loto go petrolong e be e le tsela ya go tura kudu ya go e kgontšha go matlafatša tekanyo ya yona ya oktheine.
Loto e be e šomišwa lefaseng ka bophara bjalo ka tlhakanyo ya petrolo go tloga mengwageng ya bo 1920's. Fela , petrolo yeo e nago le loto e ka se šomiše ke dikoloi tšeo di tlabaketšwego ka difetodi tša kataletiki yeo moakanyetšo wa yona e lego go fokotša kgašo ya eksoso yeo e senyago, bjalo ka loto ka lebelo le sa ruri e fa mokgwa wo o sa thušego ka o fela. Se, go tee le temogo ya gore loto e tšwa go dieksoso tša dinamelwa e na le kgonagalo e thata yeo e amago maphelo a batho, seo ke sona se dirilego gore e ntšhwe, e ntšhetšwe la ntlha go la Borwa bja Amerika mme gwa latela lefase la Europa ka moka ga lona le, ka koketšego le, lefaseng ka bophara.
Ke go tloga ka tšatšikgwedi lefe leo e lego gore loto e ka se sa ba gona petrolong ya Afrika Borwa?
Petrolo yeo e se nago loto e hlagišitšwe la mathomo mmarakeng wa Afrika Borwa ka ngwaga wa 1996. Go tloga ka wona ngwaga wo, tšhomišo ya petrolo yeo e nago le loto ya thoma go oketšega ga nnyane ga nnyane mme ga bjale e ka ba le tšupaletlotlo ye e ka bago 40% ya petrolo yeo e rekišwago mo Afrika Borwa. Go tloga ka la 1 Janaware 2006, loto ga e sa tlo tsenywa peteroleng mo tshepetšong ya tšweletšo mme petrolo ya loto e ka se sa rekišwa ke dikhamphani tša go rekiša makhura.
Dibešwa tše di diswa
Ke dikreiti dife tša oktheine ya petrolo tšeo di tlilego go ba gona mo Afrika Borwa morago ga tšatšikgwedi la 1 Janaware 2006?
Mmušo o tiiša gore dikreiti tše tharo tša oktheine tša petrolo ya go hloka loto (ULP) di tlo dumelelwa mo Afrika Borwa (mo dileteng tše pedi e lego sa lebopong le sa ka gare ga naga) morago ga letšatši la 1 Janaware 2006,e lego 91, 93 le 95 Nomoro ya Nyakišišo ya Oktheine yeo e tsebjago ka la Research Octain Number (RON). Tlhokego le tirišo mmarakeng ke gona go ka laetšago gore ke kreiti efe ye swanetšego go ba gona dikarolong tše di fapanego tša naga. Boradifatanaga a ba swanetše go holofela gore ba tla humana dikreiti ka moka tša oktheine mafelong ka moka, eupša ba ka holofela go hwetša kreiti yeo e loketšego difatanaga tša bona go gonwe le go gongwe mo ba yago ka mo gare ga Afrika Borwa.
Lebopong (+ 1200m)
Ka gare ga naga (+
Dikreiti tša oktheine tšeo di nyakegago di tlo humanwa ka tsela efe ntle le koketšo ya loto?
Mahlwekišetšo ka moka a Afrika Borwa a beeleditše goba a beeletša go dinolofatši tša koketšo le mekgwa e mentši ye e hlabologilego ya theknolotši ya go hlwekiša go ba dumelela go tšweletša bontši bja ditho tše tswakanego tša godimo tša oktheine. Go fihla magomong ao e lego gore go nyakwa ga oktheine go feta bokgoni bja phepo ya mahlwekišetšo a felo fao, go tla ba le ditšwantle tša ditho tše di tswakanego tša godimo tša oktheine goba petrolo ya oktheine ya godimo go netefatša gore nyakego e a kgotsofatšwa.
Go tla ba le diphetogo tekanyetšong ya pentsina ka gare ga petrolo morago ga letšatšikgwedi la 1 Janaware 2006.
Tekanyetšo ya pentsina e tla no fela e sa lekantšwe le ditekanyetšo tša molawana wo o šišintšwego go ya ka letšatši leo le beilwego la gore e tla thoma go dira ka ngwaga wa 2006. Tše di maemong a tee le tekano tša EURO tše di itšego.
Diroto tša dikreiti tša petrolo tša go fapana di tlo bewa bjang?
Molawana wo o beilwego wa diroto tša dipompi o tla tiiša tšhomišo ya mokgwa wa go swana bjalo ka wa selehono. Se se šupa gore peo ya diroto tša dikreiti tša petrolo ya go hloka loto di šetše di le gona (ya 95 oktheine le ya 93 oktheine) di tla tšwela pele bjalo ka peleng. Diroto tša dikreiti tša peobakeng sa loto di tlo swana le diroto tša petrolo ya go hloka loto ya oktheine yeo e swanago.
Tikologong ya ka gare ga naga, moo kreiti ya petrolo ya 95 oktheine e tlogo go ba gona la ntlha, taolo ya nyakego ye itšeng ya lekgetho e tla hlagišwa mo koketšong ye ya tlhophišo, yeo e tlago go oketša seroto sa pompi seo se fago phapano magareng ga yona le petrolo ya 93 oktheine, go tloga mathomong ka disente tše 10 litara. Lebaka la seo ke gore bontši bja difatanaga ka gare ga naga di kgotsofatša ke sebešwa sa 93 oktheine yeo e lego gore ga bjalo e godimo ga tšona kamoka mme, ga botse, ke oktheine e nnoši e lego gona. Sebešwa sa 95 oktheine se dirilwe gore se be gona ka gare ga naga gore se kgotsofatše dinyakwa tša theknolotši ya bjalo ya difatanaga yeo ga bjalo e hlagišitšwego ke intasteri ya dikoloi. Ka ge ga bjalo boradifatanaga ba tla ba le kgetho ya dikreiti, go phema tshenyego, ke thato gore bao ka nnete ba nyakago 95 oktheine ba tla ba le kgetho ya go e šomiša, - taolo ya nyakego ye itšeng ya lekgetho e hlagišitšwe go šušumetša boradifatanaga go ela kgetho ya bona hloko. Lebopong, moo nyakego ya godimo e tlogo go ba ya sebešwa sa oktheine ya godimo ( ka kakaretšo, ge bophagamo bo le fase difatanaga di nyaka oktheine e ntši ) mme petrolo ya go hloka loto ga bjalo ke yona kreiti e le tee, go ka se be le koketšo ya lekgetho go kreiti ye.
Sefatanaga sa ka
Ke tla tseba bjang gore ke kreiti efe yeo e loketšego sefatanaga sa ka?
Go beakantšwe datapeisi ya tshedimošo yeo e tlago go bontšha dinyakwa tša mehuta ka moka yeo e lego gona ditseleng tša rena. Se se tla dirwa gore se be gona ka bophara, go akaretšwa le National Association of Automotive Manufacturers (wepsaete ya NAAMSA – www.naamsa.co.za) le South African Petroleum Industry Association (wepsaete ya SAPIA - www.sapia.co.za). Mohuteng o mongwe le o mongwe , dintlha tšeo di kgobokantšwego go South African Petroleum Industry Association (wepsaete ya SAPIA - www.sapia.co.za). Go mohuta o mongwe le o mongwe, dintlha tšeo di kgobokantšwego di tla šupa, ka karogano tšeo di lego lebopong le tshepedišo ya tšeo di lego ka gare ga naga, gore ke kreiti efe yeo e tumišetšwego (ke badiri ba tshepedišo yeo e lokilego) le gore sefatanaga se kgona ke kreiti efe (k.g.r. ka yona se tlago go sepela ka tsela yeo e kgodišago ntle le go senya entšene, eupša e se bago ka nyakego ya maatla a kaone, tiro le bokgoni difatanageng tše dingwe) boradifatanaga ba na le monyetla wa go šomiša kreiti e ngwe le engwe yeo e laeditšwego mohlomongwe bjalo ka ye e tumišeditšwego go, goba go kgonega ka, sefatanaga. Boradifatanaga ba swanela ke go gopola gore mekgwa ya bona ya go otlela e ka ba le tšhušumetšo go kreiti yeo ba e bonago e le e kaone go swanela dinyakwa tša bona tše di itšeng. Sete ya methaladi ya tlhahlo e bonolo, yeo e laetšago dibešwa tša maleba tšeo di ka šomišwago, di tla ba gona websaeteng mmogo le mo go itlholeleng.
Go diragala eng ka koloi ya ka ge ke diriša petrolo ya oktheine ye e fošagetšego koloing ya ka?
Mehuta ya go fapana ya difatanaga e na le dinyakwa tša go fapana tša oktheine. Go šomiša petrolo ya kreiti ya oktheine yeo e le go godimo ga yeo e nyakago ke sefatanaga sa gago bo hlokwa e bile ke go senya tšhelete, kudukudu ka ge go se mehola yeo e okeditšwego go tiro ya entšene goba bokgoni bjo bo ka hwetšwago. Go šomiša petrolo ya oktheine ya fase kudu e ka fokotša tiro ya entšene le bokgoni bja sebešwa, e ka dira entšene gore e digele fase fao go ka hlolago tshenyego ya entšene ge nako e eya pele. Go swanetšwe go elwa hloko gore senyakwa sa oktheine sa sefatanaga se se itšeng se ikokotletše godimo ga mehuta e mentši, go akaretšwa maemo a tshepedišo le ka tsela yeo e otlelwago ka yona, ka senyakwa sa oktheine seo se beilwego ka tlase ga ntlhora ya morwalo, ka tlase ga maemo a kgatelelo.
Ke ka lebaka la eng ke se ka swanela go šomiša oktheine yeo e lego ka godimo ga yeo koloi ya e nyakago?
Petrolo ya oktheine ya godimo e nyaka tlhwekišo ya maemo a pele le enetši e ntši ge e hlotlwa. Ge e le gore ga ya bewa ntle ga sete ke bokgoni bjo bogolo bja sebešwa sa koloi yeo e šomišago sebešwa seo enetši ya go feta yeo e šomišwago ke tshenyo ya enetši. Tshenyego ye e hlola tokollo e ntši ya moši o motala (khapontaeoksaete), yeo e kwešago tikologo ya rena bohloko.
Tšhomišo ya dikreiti tša oktheine ye ntši go feta yeo sefatanaga sa gago se e nyakago e tla ja boradifatanaga ditseka tše dintši, le naga e tla jabetšwa ditseka tše ntši le go ba le seabe se kotse go tikologo. Ka go le lengwe, go ka se be le mohola go tshepetšo goba tiro ya sefatanaga.
Petrolo ya go hloka loto e ka ba e loketše boradithuthuthu, metšhene ya go kota dihlwa le ditšenereitha?
Ka kakaretšo peterolo ya go hloka loto e loketšwe go šomišwa ke dithuthuthu, metšhene ya go kota sehlwa le ditšenereitha, ntle le tše mmalwa tšeo di šomišago entšene ya theknolotši ya kgale. E romele go mokgwebe wa ditlabakelo ge e le gore o na le dipelaelo.
Naa dikoloi tša kgale di ka šomiša petrolo ya go hloka loto?
Go kgaogana le mathatha a mangwe le a mangwe ao a ka ba go gona dikoloi ka kakaretšo di swanela ke go šomiša petrolo yeo e tsentšwego legatong la petrolo ya loto, le ge e le gore tše dingwe di tla kgona go petrolo ya go hloka loto. Ge e le gore o lakatša go diriša petrolo ya go hloka loto, o ka botšiša motšweletši.
Ge ke diriša petrolo ya go hloka loto peipi ga e swe go fihla bošweung bjalo ka ge e be e dira nakong ya ge ke be ke diriša petrolo ya loto. Se se ka be se šupa gore entšene yaka e dira ga nnyane go feta ke peleng?
Aowa, se ga se šupe seabe godimo ga tiro. Peipi e šweu ge go dirišwa petrolo ya loto e hlolwa ke lead-based deposits mo eksosong ge e tšhuma sebešwa. Ge loto e tlošitšwe, eksoso e ba e pududu goba e tsotwa. Se a se šupe gore entšene e fetoletšwe maemong a mabe goba go tšhomišo e mpe ya oli.
Nka tseba bjang gore koloi ya ka e sepela ka petrolo yeo e se nago loto?
Sa pele bala pukukgakollo ya sefatanaga sa gago. Ge, e le gore ka morago ga se, o sa dutše o se na bonnete bja gore koloi ya gago e ka diriša petrolo ya go hloka loto, o swanetše go nyaka maele go barekiši ba tikologo ya geno. Gape o ka rerišana le NAAMSA (www.naamsa.co.za) le SAPIA (www.sapia.co.za) websites. Maloko a dithulaganyo tša dikoloi le ona a ka leletša megala wa dikgakollo.
Ge e le gore koloi ya gago e ka sepela ka petrolo ya go hloka loto o ka thoma go e diriša bjako. Ge e le gore e nyaka tšhireletšo ya di valve seats, o swanela ke go diriša petrolo yeo e tsentšwego legating la ya loto (LRP) yeo e lego gore bonyane e tla ba gona nageng ka bophara. Ka tlhatlolano o ka diriša bottled anti-wear additive (go tlo ba le ditšweletšwa tše dintši go tšwa go tšona o ka kgetha ) le petrolo ya go hloka loto. Fela, ge e le gore LRP e dutše e le gona e ka ba kgetho e kaone go e diriša.
Ke mehola efe gape yeo e ka rotogago go tšwa go tirišo ya ULP?
Loto ka gare ga petrolo gape e ka hlola tlholego ya corrosive compounds yeo e lego gore gabotse e ama spark plugs le ditsela tša eksoso. Mohola o mongwe wa go diriša petrolo yeo e se nago loto ke gore ditshenyegelo tša go lokiša difatanaga di a fokotšega.
Ke dikoloi dife tšeo di swanetšego ke go diriša LRP mme ka lebaka la eng?
Mmogo le go fa maatla oktheine ya sebešwa, loto e šoma bjalo ka setlotše magareng ga mabogodimo ao a kgomanago a dibelefe tša eksoso le dibelefe tša disithe ka gare ga hlogo ya saelinta. Dientšene tše dingwe tša koloi tša kgale (tša pele ga bo magareng ga bo mengwaga ya bo masomeseswai) di be di dirilwe ka motato o boleta wa dibelefe tša disithe bjalo ka ge di be di šereleditšwe ke loto ka gare ga petrolo. Ge e le gore ditlhakanyo kamoka tša metato di tlo tlošwa petrolong, dibelefe sithe tše boleta tša metato di tlo onala mme belefe ya sithe ya boikhutšo e ka feleletša e hloka maatla le kgatelelo. Maemo a bohlokwa a tšhomišo a dibelefe tša sithe tša boikhutšo ke lebelo la godimo /goba morwalo o montši wo o išago go themperetšha ya godimo ya dibelefe mme go tloga mo tekanyo e kgolo ya go apara.
Kgonego ya sebo sa dintlha ya sefatanaga yeo e lego gore e tlilo ba gona nageng ka bophara go akaretšwa le go NAAMSA (www.naamsa.co.za) le SAPIA (www.sapia.co.za) websites, yeo e lego gore ga botse e tlo laetša gore ke difatanaga dife tša kgale, tsenegang go VSR, tšeo di swanetšeng go šomiša petrolo ya kemedi ya loto (LRP). Dikhamphani tša di oli di ka rekiša LRP ka dipompo borekišetšong bja tšona goba tša fana ka tlhakanyo yeo e tšhetšwego mabotlelong yeo e lego gore e ka rekwa mme ya oketšwa go bontši bjo bo kadilwego go išwa tanking ya sefatanaga mola se tlatšwa ka petrolo ya go hloka loto.
Nka diriša dihlakanyi dife go tšeo di tsentšwego mabotlolong?
Go na le anti-wear additives tše mmalwa tšeo di le go mebarakeng, tšeo di ka šireletšago dibelefe sithe tša koloi ya gago go swana le ka tsela yeo LRP e bego e dira ka gona. Dihlakanyi e ka ba ka potasiamo, fosforase goba manganese bjalo ka ditswaki tše di šomago di tla fa tšhireletšo ya nnete ya go šomišwa ka mokgwa wa maleba wo batšweletši ba o tumišang.
Ke ditlamorago dife tša go diriša petrolo ya peobakeng sa loto (LRP) ge e le gore koloi ya ka e tlabaketšwe ka catalytic converter?
LRP ga ya swanelwa go dirišwa dikoloing tšeo di tlabaketšwego ka difetoledi tša, ka baka la gore dihlakanyi tše dingwe tšeo di dirišitšwego di ka ama catalyst. Ka lebaka la gore LRP, e tlo rekišwa fela ka nozzles tše kgolo tša diameter tšeo e le go gore di ka se lekane molomong wa ya petrolo wa sefatanaga seo se nyakago petrolo ya go hloka loto.
Go tlile go thoma neng go gapeletša gore dikoloi di be le difetoledi tša katalise?
Go tloga ka kgwedi ya Feberware 2005, difatanaga kamoka tša go maatlafatšwa ka petrolo go akaretšwa mehuta e menyane ya difatanaga le tša go rwala banamedi tšeo di tšweleditšwe mono go la Afrika Borwa go nyakega go kgotsofatša ditekanyetšo tša botlalokgolo bja taolelo ya kgašo mme ka gona di swanetšwe goba di tlabaketšwe ka difetoledi tša katalise. Go tloga ka kgwedi ya Janaware 2008, mehuta kamoka e mefsa ya difatanaga tšeo di matlafaditšwego ka petrolo, e ka ba mehuta e mempsha goba yeo e lego gona, e swanetšwe go tlabakela ka catalytic converters. Go dikoloi tše mpsha ka moka, palomoka ya 70% ya tšona e tlabaketšwe ka catalytic converters.
Tirišo ya ditlaleletši tša maleba tšeo di lego mabotlolong tšeo di thibelago go phohlela ga dibelefe ?
Ke tla tseba bjang gore ditlaleletši tšeo di thibelago go phohlela ga dibelefe di tla šireletša entšene ya ka?
Ditlaleletši tšeo di thibelago go phohlela ga dibelefe di ka ema legatong la petrolo ya peobakeng ya loto ka mokgwa wo o kgotsofatšago ge fela o kgethela tlhakanyo go tšwa go badiri bao ba tumilego gore e diretšwe go šireletša dibelefe tša disithe wa išomiša bjalo ka ge sephutha se laela. hlokomela gore tšhereletšo e nyakega kudu e sepedišwa ka entšene ya lebelo la godimo goba maemo a morwalo, bjalo ka dinako tšeo di okeditšwego tša go otlela ditseleng tša maphefo mola ka go le lengwe o goga koloigogwa.
Go diriša bontši bja ditlaleletši tša go thibela go phohlela ga dibelefe go feta tekanyo yeo e beilwego go fa tšhereletšo e kaone go entšene ya ka?
Aowa. Ga wa swanela go diriša tlhakanyo e ntši go feta tekanyo yeo e beilwego.
Aowa. O ka diriša setlaleletši sa AVSR goba LRP. Ditlaleletši tše di ngwe di ka be di se tša swanela go hlakana le LRP. Ditlaleletši tša go fapana gape di ka be di sa kwane gomme bokaone o diriše e tee.
Ge e le gore ga bjalo koloi ya ka e diriša ULP, go diriša tlhakanyo ya LRP goba AVSR go tla efa tšhireletšo yeo e oketšegilego?
Aowa. Tšhwelapele ka go diriša kreiti ya tlwaelo ya ULP ge e le gore koloi ya gago ga e nyake tšhireletšo yeo e fiwago ke tlhakanyo ya LRP goba AVSR . Ge e le gore koloi ya gago e tlabaketšwe ka catalytic converter, tirišo ya tlhakanyo ya LRP goba AVSR e ka gwahlafatša catalyst. O swanela ke go diriša ULP bjalo ka ge go bolelwa ka tsela yeo ka gare ga pukukgakollo.
TISELE
Sebabole se seswa seo se tlilego go ba gona ka gare ga ditisele ke eng?
Dikreiti tše pedi tša ditisele di tlo ba gona, bjalo ka ge go le bjalo le lehono.
Kreiti ya motheo ya sebabole ya botlalokgolo bjo e ka go ba 500 ppm e gona setšhabeng, go tee le tisele ya sebabole ya kreiti ya khutlwana ya fase ya botlalokgolo bjo e ka ba go 50ppm.
Tisele ya sepeke e mpsha e tla dira tšhireletšo go theko dibakeng tša phetogo tša oli?
Badiri ba dikoloi ba laeditše gore go iša diteng sebabole fase go tla fa difatanaga tše dintši monyetla wa go oketša dikgala tša tšona tša go gamolla oli, yeo e tlilego go fokotša ditshenyegelo.
Ke ka lebaka la eng sebabole se fokoditšwe ka gare ga tisele?
Dihlakanyo tšeo di nago le sebabole ka gare di diragala ka tlhago ka gare ga tisele. Lebaka la go fokotša sebabole go tšwa go 3000 ppm go ya go 500ppm ke go fokotša kgašo ya difatanaga mme seo se kaonafatša moya wa motseng. Le ge go le bjalo, ge sefatanaga se sa swarwe gabotse, meboya ya go senya le dikgawana tše di itšeng di tla no fela di le gona le ge e le gore boleng bja dibešwa bo kaonafaditšwe.
E ka ba ditshasa di tlo angwa?
Dihlakanyo tša haetrokhapone tše di itšego (phoula le dihlakanyo tšeo dinkgago bose) tšeo di le go gona ka gare ga sebešwa sa tisele di na le tiro ya go tshasa ya tlhago go dipompi tša dibešwa le go dihlabelwa sebešwa. Ge di tlošetšwe tiragalong ya ge go tlošwa sebabole go sebešwa botshase bja sebešwa bo fokoditšwe. Go le go bjalo botshase bja ditlhakanyo bo tla dirišwa ka gare ga kreiti ya tisele ya sebabole ya bokaalo bjo e ka go ba 500 le 50 ppm go netefatša gore ditekanyo tša maleba tša botshase di a obamelwa.
Ke tshenyego efe yeo e akareditšwego, ka lebaka la eng e akareditšwe?
Dikreiti tša tisele ya sebabole tša fase di tlo bitša kudu go feta dihlopišo tša tisele ya sebabole ya godimo tšeo di emang lagatong la yona, maleba le diroto tša mebaraka ya ditšhabatšhaba.
